Πανεπιστημιακό Κέντρο Έρευνας
και Καινοτομίας (ΠΑ.Κ.Ε.Κ.)
Ινστιτούτο
Αστροβιολογίας
Το Ινστιτούτο Αστροβιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
αποτελεί ένα διεπιστημονικό ερευνητικό κέντρο αφιερωμένο στη
μελέτη της ζωής στο κοσμικό της πλαίσιο.
Η Αστροβιολογία καταπιάνεται με δύο από τα πιο θεμελιώδη ερωτήματα που θέτει η ανθρωπότητα: πώς προκύπτει η ζωή στο Σύμπαν και αν η Γη αποτελεί την μοναδική εστία ζωής.
Σήμερα, η Αστροβιολογία εισέρχεται σε μια εποχή πλούσια σε δεδομένα, σε ένα νέο επίπεδο επιστημονικής ωριμότητας. Ερωτήματα που άλλοτε αντιμετωπιζόταν κυρίως ως θεωρητικά ή φιλοσοφικά μετατρέπονται πλέον σε ένα αυστηρά θεμελιωμένο επιστημονικό πεδίο, με αποστολές επιστροφής δειγμάτων, πλανητική εξερεύνηση, εργαστηριακή αστροχημεία και ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων.
Χιλιάδες εξωπλανήτες έχουν ανακαλυφθεί γύρω από άλλα άστρα του Γαλαξία μας. Δείγματα υλικού που επέστρεψαν από τον αστεροειδή Bennu επιβεβαίωσαν ότι τα σώματα του Ηλιακού Συστήματος περιέχουν ένα πολύ ευρύτερο φάσμα χημικών ενώσεων με βιολογικό ενδιαφέρον απ’ ό,τι μπορούσε να τεκμηριωθεί μέχρι σήμερα μόνο μέσω μετεωριτών. Οι μετρήσεις από τους πίδακες του Εγκέλαδου ενισχύουν διαρκώς την υπόθεση ότι η κατάλληλη για ζωή χημεία μπορεί να διατηρείται σε ωκεάνιους κόσμους. Εργαστηριακές και παρατηρησιακές μελέτες συγκλίνουν ότι ορισμένοι από τους μοριακούς πρόδρομους της προβιοτικής χημείας σχηματίζονται ήδη σε διαστρικά νέφη και πρωτοαστρικά περιβάλλοντα, πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο σχηματισμός πλανητών.
Η πρόκληση, πλέον, είναι να κυνηγήσουμε τέτοιες ενδείξεις για την ύπαρξη ζωής πέρα από την δική μας Γη – να τις ανιχνεύσουμε, να τις ταξινομήσουμε και να τις ερμηνεύσουμε αξιόπιστα μέσα σε θορυβώδη και ετερογενή δεδομένα. Ακριβώς σε αυτό το σημείο μπορεί να επιτευχθεί μια ουσιαστική πρόοδος μέσω προηγμένων μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς οι προσεγγίσεις μηχανικής μάθησης δείχνουν ήδη ότι είναι δυνατή η ανάκτηση ασθενών βιοϋπογραφών ακόμη και από φάσματα χαμηλού λόγου σήματος προς θόρυβο.